Hướng dẫn đọc mia máy thủy bình chuẩn kỹ thuật giúp hạn chế sai số
Trong công tác đo đạc trắc địa, thi công san lấp mặt bằng, kiểm tra độ nghiêng công trình hay cắm mốc cao độ Z, máy thủy bình kết hợp với mia trắc địa (leveling staff) là bộ đôi không thể tách rời. Tuy nhiên, trên thực tế công trường, chỉ cần một sai sót nhỏ trong cách đọc mia máy thủy bình hoặc dựng mia không chuẩn, sai số cao độ có thể lên đến hàng centimet. Hậu quả là gây lệch móng, đổ sai cốt sàn hay tốn kém chi phí khắc phục. Bài viết dưới đây của Địa Long sẽ hướng dẫn bạn quy trình đọc mia máy thủy bình chuẩn kỹ thuật, công thức kiểm tra chống đọc nhầm và các mẹo triệt tiêu sai số ngoài thực địa.
 
Hướng dẫn đọc mia máy thủy bình chuẩn kỹ thuật giúp hạn chế sai số

I. Cấu tạo mặt số trên Mia máy thủy bình bạn cần biết

Mia máy thủy bình (thường là mia nhôm 5m hoặc mia Invar) có cấu tạo gồm các vạch chia kích thước chuẩn xác. Mặt trước của mia được thiết kế theo phông chữ E đặc trưng với hai màu đen - đỏ xen kẽ trên nền trắng.
  • Vạch chia 1 cm: Mỗi ô nhỏ (nấc thang) tương ứng với 1cm = 10mm.
  • Cụm chữ E: Mỗi khối chữ E gồm 5 vạch nhỏ, tương ứng với 5cm (50mm)
  • Con số ghi trên mia (như 10, 11, 12, 13...): Đây là chỉ số decimet (dm), 12dm = 1.200mm = 1.2m
  • Mặt sau mia (vạch chia mm): Có thước mm trực quan giống như thước dây, dùng cho các phép đo khoảng cách ngắn hoặc kiểm tra chi tiết.
Cấu tạo mặt số trên Mia máy thủy bình bạn cần biết

II. Quy Trình Đọc Mia Máy Thủy Bình Chuẩn Kỹ Thuật

Khi nhìn qua thị kính của máy thủy bình đã cân bằng bọt thủy tròn, bạn sẽ thấy mạng chỉ chữ thập (reticle) gồm 1 đường ngang chính (chỉ giữa) và 2 đường ngang ngắn phía trên - phía dưới (chỉ trên và chỉ dưới).

1. Đọc chỉ giữa (Lấy số đọc cao độ Sg)

Chỉ giữa là chỉ số quan trọng nhất để tính toán cao độ điểm đo.
  • Xác định số mét và decimet dựa vào con số gần nhất nằm dưới chỉ giữa.
  • Đếm số ô 1cm từ mốc decimet đó tiến dần lên đường chỉ giữa.
  • Ước lượng hàng màng millimeter (mm) dựa vào vị trí đường chỉ giữa nằm trong ô 1cm

2. Đọc chỉ trên St và chỉ dưới Sd để tính khoảng cách

Ngoài việc đo cao độ, máy thủy bình còn cho phép bạn tính khoảng cách từ tâm máy đến vị trí dựng mia mà không cần dùng thước dây.
  • Đọc số liệu tại đường chỉ trên St và chỉ dưới Sd tương tự như cách đọc chỉ giữa.
  • Áp dụng công thức tính khoảng cách D (tính bằng mét):
                         D = (St - Sd )*100
 
Quy Trình Đọc Mia Máy Thủy Bình Chuẩn Kỹ Thuật

III. Các nguyên nhân gây sai số khi đọc Mia & cách khắc phục

Nguyên Nhân Gây Sai Số Tác Hại Cách Khắc Phục Chuẩn Kỹ Thuật
Dựng mia bị nghiêng (Lỗi phổ biến nhất) Khi mia bị nghiêng về trước/sau, số đọc chỉ giữa luôn lớn hơn giá trị thực tế. Bắt buộc dán bọt thủy tròn cho mia. Hoặc người giữ mia thực hiện kỹ thuật "đảo mia" (lắc nhẹ mia về trước/sau), người đọc máy lấy giá trị nhỏ nhất.
Bọt thủy tròn của máy bị lệch Trục ngắm của máy không nằm ngang tuyệt đối. Kiểm tra sai số góc $i$ của máy thủy bình định kỳ bằng phương pháp đo 2 lần từ trung tâm.
Đọc mia ở khoảng cách quá xa (>80m)
 
Ánh sáng bị khúc xạ do sức nóng mặt đất, tia ngắm bị nhảy rung rinh. Rút ngắn khoảng cách từ máy đến mia (30m đến 50m là tối ưu). Sử dụng thêm ô che nắng cho máy.
Khóa đoạn mia bị trượt Mia nhôm rút bị lỏng khóa, làm chùng chiều dài mia 1-3cm Kiểm tra kỹ các nấc khóa bấm của mia nhôm trước khi đặt mốc đo.
 
Một phép đo chính xác không chỉ phụ thuộc vào tay nghề kỹ sư mà còn cần sự tin cậy tuyệt đối từ thiết bị. Công ty Địa Long là đơn vị hàng đầu chuyên nhập khẩu và phân phối thiết bị, phụ kiện trắc địa chính hãng tại Việt Nam. Đừng để những sai số nhỏ làm ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công trình của bạn. Liên hệ ngay với Địa Long để được tư vấn thiết bị đo đạc chuẩn xác nhất. Hotline : 0937789112

Đối tác